Tentoonstelling
Druiven Ovaal

Once upon a time… In de laat achttiende tot begin negentiende eeuw was Parijs het kloppende hart van Europa. In de glamoureuze stad kwam schoonheid tot leven en zette kunstenaars en ambachtslieden de toon in de beeldende en toegepaste kunst: het was de tijd van de Franse gouden eeuw. Eén van de meest exclusieve en verfijnde producten afkomstig uit Parijs waren vuurvergulde bronzen pendules. Deze spektakelstukken stonden aan het hof en in de appartementen van de hoge adel in heel Europa. 

Op 21 mei 2022 opent deze unieke tentoonstelling in het hart van de Nederlandse museumwereld, tussen het Van Gogh en het Moco Museum. De grootste collectie van deze verhalende pendules is voor het eerst en tot en met 30 oktober 2022 te bewonderen in het tijdelijke pop-up museum.

TOPSTUKKEN UIT DE TENTOONSTELLING
Leda en de Zwaan

De beeldschone Leda is de vrouw van Tyndareus, koning van Sparta. Op een dag wordt zij door de oppergod Jupiter begluurd als zij baadt in de rivier Euratus. Hij is zo onder de indruk van haar schoonheid dat hij wel aan zijn lusten móet toegeven en zich transformeert tot zwaan. Hij vraagt aan Venus om hulp en Venus  verandert in een adelaar om op de zwaan (Jupiter) te jagen. Het is een succesvol plan. Leda opent haar armen en drukt de vogel tegen haar borst om hem zo te beschermen tegen de adelaar. Terwijl Leda hem zo vasthoudt, valt zij in slaap en slaat Jupiter toe. Als gevolg van deze gebeurtenis legt Leda negen maanden later twee eieren waaruit ieder ei zowel een meisje als een jongen geboren wordt. Een van de meisjes is Helena. Zij groeit op tot een vrouw met een overdonderende schoonheid die als zodanig bekend raakt bij de hele Griekse wereld. Ook speelt ze een sleutelrol in de beroemdste oorlog.

pendule Leda en de zwaan volledig

Leda en de Zwaan, Deverberie & Cie, 1803-1805.

apollo zonnegod

De zonnegod Apollo doet de zon opkomen en laat hem ondergaan. Hij rijdt op zijn zonnewagen door het heelal. Zijn zonnewagen wordt getrokken door vier paarden en zo beklimt hij iedere ochtend het firmament naar het hoogste punt, om vervolgens de afdaling in te zetten. Deze pendule toont de stormachtige paarden die de steile afdaling zojuist hebben ingezet; het moeilijkste deel van de hele rit. 

Deze pendule komt uit de beroemde werkplaats van Pierre-Philipe Thomire en is een van de meest indrukwekkende pendules uit de collectie. Dit komt door de prachtige details. Thomire begon ooit als ciseleur, het ambacht dat verantwoordelijk was voor het uitwerken van alle details, en stelde duidelijk hoge eisen aan zijn werknemers. De gezichtsuitdrukkingen van de paarden zijn fenomenaal, dynamisch en heel expressief.

Deze klok is zeldzaam en is in een zeer kleine oplage gemaakt. Zo staat een vergelijkbare klok in de State Dining Room in Buckingham Palace (Londen).

pendule apollo zonnegod

Apollo rijdt zijn zonnewagen over de dierenriem, Pierre Philippe Thomire, 1796 – 1805.

Liefde kent geen tijd

Onder het motto: “Gezelligheid kent geen tijd”, verwijst deze klok naar een anekdote waarin de gastvrouw wil voorkomen dat haar gasten vertrekken. Ze deed dit door met een doek de wijzerplaat af te dekken, zodat ze de tijd niet konden zien. Een andere uitleg is dat de fraaie dame het voortgaan van de tijd wil tegenhouden door de wijzerplaat te bedekken met een doek zodat ze niet ouder wordt. De jonge Cupido wil de doek juist wegtrekken en wel ouder worden.

Het was een geliefd thema en werd lovend beschreven door verschillende opiniemakers in het begin van de 19de eeuw. Een opmerkelijk detail is dat bij deze pendule niet de wijzers, maar de wijzerplaat ronddraait.

Liefde kent geen tijd

Liefde verbergt de tijd, André Antoine Ravrio, 1813

Waan je in Parijs aan het Museumplein

Om de extravagante pendules van het perfecte decor te voorzien wordt in de villa aan het Museumplein hard gewerkt aan de opening van het pop-up museum op 21 mei 2022. Het ontwerp van de tentoonstelling is afkomstig van de nationaal en internationaal opererende interieurarchitect Judith van Mourik, die verschillende award winnende projecten op haar naam heeft staan. Op de tweede verdieping komt het museumcafé met een uniek uitzicht over het Museumplein. Hier waan je je in Parijs met een kop koffie en Madeleine of met een glas champagne.

Janny van der Heijden Final

LAAF JE AAN DE SAPPIGE VERHALEN MET ONZE AUDIOTOUR

Kunstliefhebber, verzamelaar en tv-persoonlijkheid Janny van der Heijden neemt je mee langs door haar geselecteerde topstukken in de audiotour. Ze vertelt over de klokken uit een tijdperk dat haar fascineert. Het thema, de Tijd, heeft haar sowieso altijd al geboeid. Aan het einde van de 18de eeuw veranderde er veel. Niet alleen op kunstgebied, maar zeker ook politiek, sociaal én culinair. Ook kun je kiezen voor een uitgebreidere audiotour van onze curator. 

De gratis audiotours vertellen de verhalen van de klokken en leren je beter te kijken naar de details en het vakmanschap.

LEZINGEN


De Vrije Academie verzorgt een aantal lezingen op locatie. Tijdens de lezing leert kunsthistorica Arianne Deligianis u kijken naar de bijzondere klokken en hun betekenis. Ideaal om te combineren met een bezoek aan de tentoonstelling! Entree voor de tentoonstelling dient u zelf te betalen, maar het is wel een eenmalige kans. Klik hier om u in te schrijven.

Data:
28-08-2022 van 11.00u-12.00u
15-09-2022 van 17.00-18.00u

Mock-up catalogus

OEUVRE CATALOGUS PARNASSIA COLLECTIE

In mei 2022 verschijnt de oeuvre catalogus van de Parnassia collectie met de Franse titel Une Odyssée en Pendules, Chefs-d’oeuvre de la Collection Parnassia geschreven door kunsthistoricus Jean-Dominique Augarde. De catalogus verschijnt in het Frans en Engels en is verkrijgbaar in de museumwinkel en via de webshop van de uitgever.